Động cơ điện 3 pha

1. Chốt 3 số trước khi chọn động cơ 3 pha

Thay động cơ cũ thì bắt đầu từ tem nhãn của động cơ đang chạy: công suất, tốc độ, điện áp, frame và kiểu lắp ghi trên tem là đáp án. Mua cho máy mới thì bắt đầu từ tải: tải cần bao nhiêu kW, quay bao nhiêu vòng/phút, nguồn điện tại vị trí lắp có phải 380V 3 pha không. Chốt 3 số này trước rồi mới so model, vì cùng công suất vẫn có nhiều tốc độ và kiểu lắp khác nhau.

Công suất cần. Dải nhóm là 0,75–250 kW: 11 model YE2 từ 0,75 kW đến 90 kW, 1 model YE3 250 kW và TYJX-1100 1,1 kW. Chọn dư quá nhiều thì tốn điện và tăng chi phí đầu tư, chọn thiếu thì motor quá tải.

Tốc độ và điện áp. 11 model 4 cực chạy 1.395–1.495 vòng/phút, YE2-315M-6 6 cực chạy 980 vòng/phút, TYJX-1100 chạy 530 vòng/phút; trong nhóm không có model 2 cực nên tải cần khoảng 2.900 vòng/phút thì không có model khớp. 12 model YE2/YE3 ghi 380V/50Hz, riêng TYJX-1100 chỉ ghi 380V.

2. So sánh 13 sản phẩm trong nhóm

Bảng dưới đây tóm tắt đúng số liệu đã công bố trên từng trang sản phẩm; ô “Chưa công bố” là số chưa có trên trang nguồn. Tất cả 13 model đều là Winston, bảo hành 12 tháng.

Ba điểm cần lưu ý. Thứ nhất, 9 trong 10 model YE2 4 cực chạy đúng 1.450 vòng/phút, chỉ YE2-80M2-4 chạy 1.395 và YE3-355M-4 chạy 1.495. Thứ hai, kiểu lắp và khung của 4 model 15, 22, 55 và 75 kW ghi theo mẫu chung, chưa xác minh riêng từng model. Thứ ba, TYJX-1100 không công bố số cực, tần số, kiểu lắp hay khung — motor nam châm vĩnh cửu cho quạt hút, khác cách chọn với dòng cảm ứng YE2/YE3.

3. 2, 4 hay 6 cực — chọn theo tốc độ tải cần

Số cực là cách khác nhau để ra tốc độ: cùng nguồn 50 Hz, số cực càng nhiều thì tốc độ càng thấp và mô-men càng lớn. Chọn số cực theo tốc độ tải cần.

4 cực — 1.395–1.495 vòng/phút. Nhóm chính: 11 model từ 0,75 kW đến 250 kW, gồm toàn bộ YE2 4 cực và YE3-355M-4, cho tải phổ thông như bơm, quạt và máy sản xuất.

6 cực — 980 vòng/phút. Chỉ YE2-315M-6 90 kW, IE2, 380V/50Hz. Tải cần đúng 980 vòng/phút thì khớp; hồ sơ yêu cầu 4 cực thì đối chiếu lại vì bảng nguồn từng ghi sai số cực. Model nặng 842 kg theo tem nhãn, tính trước phương án nâng hạ.

Nam châm vĩnh cửu — 530 vòng/phút. TYJX-1100 1,1 kW, IE4–IE5, rôto nam châm vĩnh cửu, stator dây đồng 100%, IP55, cho quạt hút cần mô-men ổn định ở vòng tua thấp. Không dùng để thay YE2 cùng công suất.

4. IE2, IE3 hay nam châm vĩnh cửu?

Ba nhóm hiệu suất không thay thế được cho nhau, vì mỗi nhóm chỉ có những công suất và tốc độ riêng. Chọn theo công suất và tốc độ tải cần trước, rồi mới xem hiệu suất.

IE2 — YE2, 0,75–90 kW. 11 model: 10 model 4 cực 1.395–1.450 vòng/phút và 1 model 6 cực 90 kW 980 vòng/phút, tất cả 380V/50Hz, Winston – China, bảo hành 12 tháng. YE2-80M2-4 có khung 80M2 gang đúc, IP55, cấp cách điện F.

IE3 — YE3, chỉ 250 kW. YE3-355M-4 là model IE3 duy nhất trong nhóm: 250 kW / 335 HP, 1.495 vòng/phút, 4 cực, khung 355M gang, mô-men 1.597 N·m, làm mát IC411, IP55, cấp F, bảo hành 12 tháng. Kiểm tra kỹ hạ tầng điện, tiết diện cáp và móng lắp trước khi chốt.

IE4–IE5 — TYJX-1100, chỉ 1,1 kW. Motor nam châm vĩnh cửu, không phải motor cảm ứng: rôto nam châm vĩnh cửu, stator dây đồng 100%, 530 vòng/phút, 380V, IP55, bảo hành 12 tháng, cho quạt hút. Số cực, tần số, kiểu lắp, khung chưa công bố.

5. Động cơ 3 pha tốn bao nhiêu số điện?

Số điện tiêu thụ tính theo công thức: lượng điện tiêu thụ (kWh) = công suất (kW) × thời gian chạy (giờ) — chỉ tính lượng điện, không quy đổi ra chi phí.

Với 8 giờ chạy mỗi ngày: YE2-80M2-4 0,75 kW thì 6 số; TYJX-1100 1,1 kW thì 8,8 số; 55 kW thì 440 số; 250 kW thì 2.000 số.

Đây là mức tính ở công suất danh định; thực tế motor hiếm khi chạy đủ tải liên tục.

6. Khi nào nên hỏi kỹ thuật?

Hỏi kỹ thuật khi thay động cơ cũ mà tem đã mất hoặc mờ: gửi ảnh hiện trạng, kiểu lắp, đường kính trục, chiều cao tâm trục, khoảng cách lỗ chân đế. Cùng công suất vẫn có thể khác tốc độ, frame và kiểu lắp.

Hai trường hợp phải hỏi trước khi chốt: 4 model lớn 15, 22, 55 và 75 kW vì khung và kiểu lắp ghi theo mẫu chung, chưa xác minh riêng từng model; và TYJX-1100 vì số cực, tần số, kiểu lắp, khung, trọng lượng, cấp cách điện và xuất xứ đều chưa công bố.

Cũng nên hỏi khi cần số chưa công bố: trọng lượng hầu hết các model (chỉ YE2-315M-6 công bố 842 kg), cấp bảo vệ và cấp cách điện của các model YE2 còn lại, tần số của TYJX-1100. Toàn nhóm bảo hành 12 tháng, không công bố giá.