Động cơ điện 1 pha

1. Chốt 3 số trước khi chọn động cơ 1 pha

Động cơ 1 pha chỉ dùng ở nơi có điện 220V 1 pha — xưởng nhỏ, máy nông nghiệp, máy dân dụng. Thay động cơ cũ thì bắt đầu từ tem nhãn: công suất, tốc độ, điện áp và kiểu lắp ghi trên tem là đáp án. Mua cho máy mới thì bắt đầu từ tải: tải cần bao nhiêu kW, quay bao nhiêu vòng/phút, nguồn điện tại vị trí lắp có phải 220V 1 pha không. Chốt 3 số này trước rồi mới so model, vì cùng công suất vẫn có 2 tốc độ và 2 kiểu lắp khác nhau.

Công suất cần. Dải nhóm là 0,37–4 kW: 7 model 2 cực và 5 model 4 cực, từ ML71-2 0,37 kW đến ML112-2 và ML112M-4 4 kW. Chọn dư quá nhiều thì tốn điện và tăng chi phí đầu tư, chọn thiếu thì motor quá tải.

Tốc độ và điện áp. 2 cực chạy 2.850 vòng/phút, 4 cực chạy 1.450 vòng/phút; cả 12 model đều ghi 220V/50Hz. Nhóm này có tụ đề và tụ ngậm để khởi động khỏe — kiểm tra tụ đề và chiều quay trước khi vận hành, theo đúng chú thích trên trang nhóm.

2. So sánh 12 sản phẩm trong nhóm

Bảng dưới đây tóm tắt đúng số liệu đã công bố trên từng trang sản phẩm; ô ghi “Chưa công bố” là số chưa có trên trang nguồn. Tất cả 12 model đều là Winston, điện 220V/50Hz, bảo hành 12 tháng.

Ba điểm cần lưu ý. Thứ nhất, ML80-2 xuất hiện 2 lần vì cùng model nhưng 2 kiểu lắp khác nhau: mặt bích B5 và chân đế B3. Thứ hai, 5 mức công suất 0,75 / 1,5 / 2,2 / 3 / 4 kW đều có đủ cả 2 tốc độ 2.850 và 1.450 vòng/phút — chọn theo tốc độ tải cần. Thứ ba, ML71-2 0,37 kW chỉ tương đương khoảng 0,5 HP; bảng nguồn ghi 1 HP là sai, bản nháp này ghi đúng 0,37 kW.

3. 2 cực hay 4 cực — chọn theo tốc độ tải cần

Số cực là cách khác nhau để ra tốc độ: cùng nguồn 50 Hz, 2 cực chạy 2.850 vòng/phút, 4 cực chạy 1.450 vòng/phút. Chọn số cực theo tốc độ tải cần.

2 cực — 2.850 vòng/phút. 7 model từ 0,37 kW đến 4 kW: ML71-2, 2 bản ML80-2, ML90S-2, ML90L-2, ML100L-2 và ML112-2. Tải cần tốc độ cao như bơm, quạt và máy nén thường nằm trong nhóm này.

4 cực — 1.450 vòng/phút. 5 model từ 0,75 kW đến 4 kW: ML80-4, ML90L-4, ML100L-4, ML100L2-4 và ML112M-4. Tải cần mô-men lớn hơn ở tốc độ thấp hơn thì chọn nhóm này; đừng nhầm ML112M-4 4 kW 4 cực với ML112-2 4 kW 2 cực cùng công suất nhưng khác tốc độ.

4. Chân đế B3 hay mặt bích B5?

Kiểu lắp quyết định motor có gắn vừa lên máy hay không. 10 trong 12 model là chân đế B3, chỉ 2 model là mặt bích B5 — và cả 2 đều là 2 cực.

Mặt bích B5 — 2 model. ML71-2 0,37 kW và ML80-2 0,75 kW, đều 2 cực 2.850 vòng/phút, lắp trực tiếp lên mặt bích của bơm, quạt hoặc thân máy. ML71-2 là model công suất nhỏ nhất nhóm và là model mặt bích duy nhất ngoài ML80-2.

Chân đế B3 — 10 model. Gồm bản chân đế của ML80-2 và toàn bộ 9 model còn lại, từ 0,75 kW đến 4 kW, cả 2 cực và 4 cực. ML80-2 là trường hợp duy nhất có cả 2 kiểu lắp: kiểm tra mặt lắp hiện có là mặt bích hay chân đế trước khi chốt, vì 2 bản này trùng mọi thông số trừ kiểu lắp.

5. Động cơ 1 pha tốn bao nhiêu số điện?

Số điện tiêu thụ tính theo công thức: lượng điện tiêu thụ (kWh) = công suất (kW) × thời gian chạy (giờ) — chỉ tính lượng điện, không quy đổi ra chi phí.

Với 8 giờ chạy mỗi ngày: ML71-2 0,37 kW thì 2,96 số; ML80-2 0,75 kW thì 6 số; ML90L-2 2,2 kW thì 17,6 số; ML112-2 và ML112M-4 4 kW thì 32 số điện mỗi ngày.

Đây là mức tính ở công suất danh định; thực tế motor hiếm khi chạy đủ tải liên tục. Động cơ 1 pha dùng tụ đề và tụ ngậm nên tụ yếu sẽ khởi động kém — kiểm tra tụ trước khi kết luận motor tốn điện.

6. Khi nào nên hỏi kỹ thuật?

Hỏi kỹ thuật khi thay động cơ cũ mà tem đã mất hoặc mờ: gửi ảnh hiện trạng, kiểu lắp, đường kính trục, chiều cao tâm trục, khoảng cách lỗ chân đế. Cùng công suất vẫn có thể khác tốc độ và khác kiểu lắp.

Hai trường hợp phải hỏi trước khi chốt: ML80-2 vì có 2 bản B3 và B5 trùng mọi số trừ kiểu lắp; và ML71-2 hoặc ML112M-4 vì trang nguồn của 2 model này có lỗi ghi (bảng nguồn ML71-2 ghi sai mã lực, slug nguồn ML112M-4 ghi sai công suất) — đối chiếu theo tên sản phẩm và khối thông số.

Cũng nên hỏi khi cần số chưa công bố: xuất xứ, khung, trọng lượng, cấp bảo vệ và cấp cách điện của cả 12 model đều chưa công bố trên khối thông số. Toàn nhóm bảo hành 12 tháng, không công bố giá.